Ankara’nın Dış Hat Uçuş Stratejisi Ne Olmalı?

Ankara’nın uluslararası uçuş ağı son yıllarda büyümekle birlikte, Başkent’in ekonomik, diplomatik ve turistik potansiyelini tam olarak karşılayan bir yapıya henüz ulaşmış değildir. Esenboğa Havalimanı’nın yayımladığı güncel uçuş noktaları listesinde 46 dış hat destinasyonu bulunmasına rağmen hatların önemli bölümü Almanya, yakın coğrafya, Orta Doğu ve Türk Cumhuriyetlerinde yoğunlaşmaktadır.

Ankara; Amsterdam, Paris, Londra, Madrid, Barcelona, Lizbon, Berlin, Frankfurt, Düsseldorf, Brüksel, Kopenhag, Varşova ve Viyana gibi önemli merkezlere bağlanmış durumdadır. Bununla birlikte Roma, Milano, Atina, Prag, Budapeşte ve Zürih gibi Ankara açısından güçlü turizm, ticaret ve diplomasi potansiyeline sahip merkezler güncel uçuş listesinde yer almamaktadır.

Temel sorun yalnızca destinasyon sayısı değildir. Bazı hatların haftada bir veya iki seferle sınırlı kalması, yalnızca yaz döneminde çalışması ya da düşük maliyetli hava yolları tarafından çevre havalimanlarına yapılması, Ankara’nın uluslararası erişilebilirliğini sınırlandırmaktadır.

Ankara’nın ihtiyacı; çok sayıda sezonluk hat açmak değil, turizm ve iş seyahatini çift yönlü besleyen, haftanın farklı günlerine yayılan ve yıl boyunca devam eden güçlü bir dış hat ağı kurmaktır.

Birinci Öncelik: Avrupa’nın Eksik Başkentleri

1. Ankara–Roma

Roma, Ankara’nın doğrudan uçuş stratejisinde ilk sırada yer almalıdır. Türkiye ve İtalya arasındaki güçlü ticaret hacmi, diplomatik ilişkiler, savunma sanayisi iş birlikleri, kültür turizmi ve karşılıklı şehir turizmi bu hattı desteklemektedir.

Ankara–Roma hattı geçmişte Türk Hava Yolları tarafından işletildi. Hat Aralık 2018’de uçuş ağına eklendi ancak Mart 2020’de sona erdi. Bugün Ankara ile Roma arasında doğrudan tarifeli uçuş bulunmamaktadır.

Bu nedenle Ankara–Roma hattı, yeniden açılması gereken hatların başında gelmektedir. İlk aşamada haftada üç seferle başlanması, talebe göre haftada beş sefere çıkarılması uygun olacaktır.

2. Ankara–Atina

Birbirine son derece yakın iki başkent olan Ankara ve Atina arasında doğrudan uçuş bulunmaması önemli bir eksikliktir. Hat; diplomasi, ticaret, akademik ilişkiler, kültür turizmi, hafta sonu seyahatleri ve Yunan adalarına bağlantı açısından güçlü potansiyele sahiptir.

Atina aynı zamanda Ege ve Balkanlar üzerinden Avrupa’ya açılan önemli bir bağlantı merkezidir. Aegean Airlines veya AJet tarafından haftada en az üç seferle başlatılacak bir hat, yalnızca Ankara–Atina yolcusuna değil, aktarmalı bölgesel yolculara da hizmet verebilir.

3. Ankara–Prag

Prag, Avrupa’nın en güçlü şehir turizmi merkezlerinden biridir. Ankara’dan Çekya’ya yönelik turistik talebin yanı sıra savunma sanayisi, otomotiv, teknoloji ve üniversiteler arası ilişkiler bu hattı destekleyebilir.

Ankara’nın kültür ve gastronomi değerleri de Prag üzerinden Orta Avrupa pazarına sunulabilir. Haftada iki veya üç seferlik bir başlangıç programı uygulanabilir.

4. Ankara–Budapeşte

Budapeşte; turizm, ticaret, eğitim ve Türk–Macar ilişkileri bakımından Ankara için stratejik bir merkezdir. Macaristan’la gelişen siyasi ve ekonomik ilişkilerin doğrudan hava ulaşımıyla desteklenmesi gerekir.

Budapeşte hattı aynı zamanda Ankara’yı Orta Avrupa’nın farklı şehirlerine bağlayacak bir geçiş noktası oluşturabilir. AJet veya Wizz Air modeliyle haftada üç sefer uygulanabilir.

5. Ankara–Zürih

İsviçre’de yaşayan Türk toplumu, iş dünyası, finans kuruluşları ve uluslararası şirketler Zürih hattı için güçlü bir yolcu tabanı oluşturmaktadır. Ankara’dan Cenevre’ye dönemsel uçuş seçenekleri bulunsa da Zürih’e düzenli ve yıl boyu süren bir bağlantı daha geniş bir pazara hitap edecektir.

Zürih hattı yalnızca gurbetçi trafiğiyle değerlendirilmemeli; iş, finans, sağlık, diplomasi ve yüksek gelir grubuna yönelik turizm hareketi açısından ele alınmalıdır.

6. Ankara–Milano

Milano, İtalya’nın ticaret, sanayi, moda, tasarım ve fuarcılık merkezidir. Ankara’nın savunma sanayisi, makine, medikal, mobilya, teknoloji ve üretim sektörleri için güçlü bir iş bağlantısı oluşturabilir.

Roma hattı daha çok diplomasi, kültür ve şehir turizmini; Milano hattı ise ticaret, fuarcılık ve iş seyahatlerini destekleyecektir. Bu nedenle iki İtalya hattı birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.

İkinci Öncelik: Balkanlar ve Karadeniz Havzası

7. Ankara–Saraybosna

Saraybosna hattı; Türkiye ile Bosna-Hersek arasındaki tarihî, kültürel ve sosyal bağlar nedeniyle yüksek potansiyele sahiptir. Bu hat yalnızca Ankara’dan Saraybosna’ya yolcu taşımamalı, Bosna-Hersek’ten Ankara’ya kültür, sağlık, eğitim ve gastronomi turisti getirecek şekilde pazarlanmalıdır.

İki veya üç gecelik Ankara paketleri; Anıtkabir, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara Kalesi, Hamamönü, Gordion ve Beypazarı rotalarıyla desteklenebilir.

8. Ankara–Bükreş

Romanya; artan ticaret hacmi, iş dünyası bağlantıları, Balkan turizmi ve kısa süreli şehir seyahatleri açısından Ankara için önemli bir pazardır. Bükreş hattının sürdürülebilirliği için uçuşla birlikte konaklama, gastronomi ve şehir turu içeren paketler hazırlanmalıdır.

Bükreş’ten Ankara’ya gelecek ziyaretçilere yalnızca klasik kültür turu değil; alışveriş, sağlık, termal turizm ve hafta sonu etkinlikleri de sunulmalıdır.

9. Ankara–Sofya

Ankara ile Sofya arasındaki kara yolu bağlantısı bulunmasına rağmen iki başkent arasındaki hava ulaşımı, iş ve diplomasi trafiği açısından önemlidir. Sofya hattı, Bulgaristan’dan Ankara’ya sağlık, alışveriş ve kültür turizmi geliştirmek için kullanılabilir.

Kısa uçuş süresi sayesinde daha küçük uçaklarla ve haftada üç seferlik bir programla ekonomik olarak test edilebilir.

10. Ankara–St. Petersburg

Moskova hattının yanında St. Petersburg’un da düzenli ve sürdürülebilir bir uçuş noktasına dönüştürülmesi, Rusya pazarının çeşitlendirilmesini sağlar. St. Petersburg; kültür, tarih, sanat ve yüksek harcama potansiyeline sahip şehir turizmi bakımından Ankara için değerlidir.

Bu pazarda Ankara; müzeleri, gastronomisi, sağlık altyapısı, termal merkezleri ve Kapadokya bağlantısıyla birlikte tanıtılmalıdır. Ankara–Kapadokya birleşik paketleri, Rusya’dan gelecek ziyaretçiler açısından güçlü bir ürün oluşturabilir.

Üçüncü Öncelik: Körfez ve Orta Doğu

Ankara’nın mevcut uçuş ağında Doha, Dubai, Abu Dabi, Cidde, Medine, Amman, Bağdat ve Erbil gibi önemli noktalar bulunmaktadır. Ancak Körfez pazarındaki yüksek harcama potansiyeli dikkate alındığında ağın daha fazla geliştirilmesi gerekir.

11. Ankara–Riyad

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad; kamu, savunma sanayisi, yatırım, sağlık ve iş seyahati bakımından Ankara için öncelikli bir pazardır. Cidde ve Medine hatları daha çok turizm ve inanç seyahati ağırlıklıyken Riyad hattı diplomasi ve iş trafiğini güçlendirecektir.

12. Ankara–Kuveyt

Kuveyt pazarı; sağlık turizmi, gayrimenkul, alışveriş ve yüksek harcama kapasitesi nedeniyle Ankara açısından değerlidir. Ankara’nın özel hastaneleri, termal tesisleri ve nitelikli konaklama altyapısı bu pazara özel paketlerle sunulabilir.

13. Ankara–Bahreyn

Bahreyn tek başına büyük bir yolcu pazarı olmayabilir. Ancak Körfez’de finans ve iş dünyası bağlantıları açısından tamamlayıcı bir hat olarak değerlendirilebilir. İlk aşamada sezonluk veya haftada iki seferlik bir model uygulanabilir.

Dördüncü Öncelik: Uzak Pazarlar

14. Ankara–Washington

Ankara ile Washington iki önemli NATO başkenti olmasına rağmen doğrudan tarifeli uçuşla birbirine bağlı değildir. Bu hat; diplomasi, savunma sanayisi, kamu kurumları, akademi ve iş dünyası bakımından stratejik değer taşımaktadır.

Ancak Ankara–Washington hattı yalnızca iki şehir arasındaki yolcu sayısıyla sürdürülemez. Esenboğa’nın Anadolu şehirlerinden ve yakın coğrafyadan yolcu toplayan bir aktarma merkezi haline getirilmesi gerekir. İlk aşamada haftada üç seferlik geniş gövdeli uçak modeli değerlendirilebilir.

15. Ankara–New York

New York hattı; iş dünyası, turizm, eğitim ve Amerika’daki Türk toplumu açısından güçlü potansiyel taşır. Washington diplomasi ağırlıklı, New York ise ticaret ve turizm ağırlıklı bir hat olacaktır.

Bu hat için Ankara’nın çevre illerden yolcu toplama kapasitesi kullanılmalı; Kayseri, Konya, Samsun, Gaziantep, Diyarbakır ve Doğu Anadolu uçuşlarıyla Esenboğa üzerinden bağlantılı sistem kurulmalıdır.

16. Ankara–Pekin

Türkiye–Çin ticareti, kamu ilişkileri ve turizm potansiyeli açısından Pekin uzun vadeli bir hedef olmalıdır. Ankara, Çin pazarında yalnızca Başkent olarak değil; Ankara–Kapadokya–Konya kültür rotasının giriş noktası olarak konumlandırılabilir.

17. Ankara–Seul

Türkiye ile Güney Kore arasındaki tarihî bağlar, savunma sanayisi, teknoloji, eğitim ve kültür turizmi Seul hattını stratejik hale getirmektedir. Ancak bu hat doğrudan günlük uçuş yerine, ilk aşamada haftada iki veya üç seferlik ve tur operatörleriyle desteklenen bir modelle değerlendirilmelidir.

Geçmişte Bulunup Bugün Aynı Yapıyla Sürmeyen Hatlar

Geçmiş uçuş kayıtları ile güncel tarifeler karşılaştırıldığında bazı önemli bağlantıların tamamen sona erdiği, bazılarının ise havalimanı, hava yolu veya sezon bakımından değiştiği görülmektedir:

Geçmiş uçuşların değerlendirilmesinde sezonluk, charter ve tarifeli seferlerin birbirinden ayrılması gerekir. Bir hattın geçmişte uçuş programında yer alması, yıl boyunca düzenli işletildiği anlamına gelmemektedir.

Ankara İçin İlk 10 Öncelikli Hat

Uygulanabilirlik, turizm potansiyeli, ticaret, diplomasi ve çift yönlü yolcu oluşturma kapasitesi birlikte değerlendirildiğinde öncelik sırası şöyle olmalıdır:

Washington, New York, Pekin ve Seul hatları ise orta ve uzun vadeli stratejik hatlar olarak hazırlanmalıdır.

Ankara’nın Uçuş Stratejisi Nasıl Uygulanmalı?

Yeni hatların yalnızca hava yolu şirketlerinden talep edilmesi yeterli değildir. Her rota için ayrı bir “hat geliştirme dosyası” hazırlanmalıdır. Dosyada şu veriler bulunmalıdır:

• Ankara’dan ilgili şehre aktarmalı seyahat eden yıllık yolcu sayısı
• İki şehir arasındaki ticaret ve yatırım hacmi
• Kamu, diplomasi ve savunma sanayisi seyahatleri
• Ankara ve çevre illerde yaşayan ilgili ülke vatandaşları
• Üniversite öğrencileri ve akademik hareketlilik
• Sağlık, kültür, gastronomi ve kongre turizmi potansiyeli
• Uçuşun iki yönünde oluşturulabilecek tur paketleri
• Hava yolu şirketine sunulabilecek tanıtım ve başlangıç destekleri

Her yeni hat için hava yolu şirketi, oteller, seyahat acenteleri, restoranlar, müzeler, alışveriş merkezleri, belediyeler ve turizm kuruluşları ortak hareket etmelidir.

Sonuç: Hat Sayısı Değil, Hatların Ekonomik Değeri Büyütülmeli

Ankara’nın hedefi yalnızca uçuş noktalarının sayısını artırmak olmamalıdır. Asıl hedef, yıl boyunca devam eden, karşılıklı doluluk sağlayan ve şehre yabancı ziyaretçi getiren hatlar kurmaktır.

Almanya ve yakın coğrafya ağı Ankara için güçlü bir temel oluşturmaktadır. Bundan sonraki büyüme; Roma, Atina, Milano, Zürih, Prag ve Budapeşte gibi eksik Avrupa merkezlerinde, Riyad gibi yüksek harcama potansiyeline sahip Körfez pazarlarında ve uzun vadede Washington ile New York gibi stratejik merkezlerde yoğunlaşmalıdır.

NATO Zirvesi Ankara’nın uluslararası organizasyon kapasitesini dünyaya göstermiştir. Şimdi bu görünürlüğü doğrudan uçuşlarla desteklemek; Ankara’yı yalnızca Türkiye’den dünyaya yolcu gönderen değil, dünyadan ziyaretçi çeken güçlü bir başkent haline getirmek gerekmektedir.

Tüm Insight yazılarına dön